Wetenschappelijk-culturele kennismaking met

Zambia

onder leiding van:

dr. Steven Dessein, bioloog (Nationale Plantentuin van België / K.U.Leuven)

Maarten Vanhove, bioloog, antropoloog (K.U.Leuven / Koninklijk Museum voor Midden-Afrika)  

georganiseerd door PDL, de Vereniging van Afgestudeerden in Plantkunde en Dierkunde van de Universiteit te Leuven 

in navolging van 30 jaar Afrikareizen met prof. em. dr. Dirk Thys van den Audenaerde

Land:

Zambia is met meer 752 000 km² en ca. 11,5 miljoen inwoners een groot en dunbevolkt land, gelegen aan de noordrand van zuidelijk Afrika. Het situeert zich in de tropen, maar met een gemiddelde hoogteligging tussen de 1000 en 1500 m zijn de temperaturen vrij gematigd. Er  zijn drie uitgesproken seizoenen: droog en koel (max. 15-27°C) van mei tot augustus, droog en warm (max. 27-32°C) van september tot november en nat en warm (max. 20-27°C) van december tot april. Zambia grenst aan Angola, de D.R.Congo, Tanzania, Malawi, Mozambique, Zimbabwe, Botswana en Namibië, en is volledig door land omsloten. De enige internationale haven bevindt zich in het stadje Mpulungu, aan het Tanganyikameer, in het uiterste Noord-Oosten van het land.

Botanisch gezien situeert Zambia zich volledig in de Zambezische regio en herbergt het meer intact miombo-savannebos dan enig ander land. Deze miombobossen worden afgewisseld met uitgestrekte graslanden (dambo’s) en meer dense immergroene bossen. Vier grote riviersystemen domineren het landschap van Zambia: de Zambezi in West-Zambia, de Kafue in het centrum, de Luangwa in het Oosten en de Luapula in het Noorden. Geassocieerd met de rivieren zijn er talrijke grote en spectaculaire watervallen, meer dan in het geheel van de rest van het subcontinent. De Zambezi en zijn zijrivieren worden gekenmerkt door uitgestrekte uiterwaarden. Daarnaast herbergt Zambia een aantal grote meren (Tanganyika, Mweru, Bangweulu,...) en moerasgebieden met eigen, unieke vegetaties.

Hoewel Zambia kan bogen op een grote diversiteit aan biotopen, is het toerisme er niet zo sterk ontwikkeld. De economie put vooral uit de mijnbouw (voornamelijk kopererts). Er zijn wel degelijk veel nationale parken, zowel in privé- als staatsbeheer, met legio mogelijkheden voor natuurliefhebbers. Zo staat Zambia, veel meer dan klassieke safari-bestemmingen, bekend om walking safaris onder begeleiding van uitstekende gidsen.

De opbrengsten van de mijnbouw sijpelen helaas maar weinig door naar alle bevolkingsgroepen en Zambia is nog steeds een bijzonder arm land. Het dient echter gezegd dat het een van de stabielste en meest democratische Afrikaanse landen is, met recent nog vrij rustig verlopen verkiezingen na het overlijden van president Mwanawasa. Los van de normale problemen van elk ontwikkelingsland (bv. ’s nachts in kleine groepjes rondwandelen is niet aan te raden in de hoofdstad Lusaka) is Zambia ook een veilige bestemming met een goed functionerende overheid. Over het hele land komt men qua communicatie al een heel eind met een mondje Engels. De Zambiaanse toeristische slogan is, wellicht niet onterecht, the real Africa. Een prima bestemming dus, én tot dusver niet ontdekt door het massatoerisme!

Voorlopig programma:

Tijdens deze drie weken durende reis hopen we jullie een zo gevarieerd mogelijke staalkaart van Zambia te tonen, helaas beperkt door de enorme afstanden en de vaak eerder povere toestand van de wegen. Het programma staat nog niet volledig vast, maar we kunnen in grote lijnen een idee geven. We stelden dit schema op na uitvoerig overleg met contacten ter plaatse, experts in België, en met een deel eigen ervaring. Voor de liefhebbers van groot wild: de kans bestaat dat we in de loop van de reis alle vertegenwoordigers van de big five (olifant, luipaard, leeuw, neushoorn en buffel) te zien krijgen. Wilde dieren laten zich natuurlijk niet voorspellen, maar ook in het geval dat we ze niet alle vijf op een rijtje krijgen, zijn we zeker dat jullie talrijke voorbeelden van de unieke flora en fauna van Zambezisch Afrika zullen kunnen bewonderen.

Aankomst en vertrek in de hoofdstad Lusaka, waar we verblijven in een jeugdherberg. Mogelijkheid tot het bezoeken van artisanale markten met houtsnijwerk en andere kunst uit Zambia en de rest van Centraal-Afrika. Meerdere dagen in Kasanka National Park, een gevarieerd en waterrijk gebied dicht bij de D.R. Congo, waar ook verschillende Centraal- en Oost-Afrikaanse diersoorten te spotten zijn. Bezoek met overnachting aan het dorp Nakapalayo waar we kennismaken met een aantal aspecten van de lokale cultuur. Meerdere dagen in de omgeving van het Bangweulumeer, een enorm moerasgebied en een van de weinige plekken op aarde waar de schoenbekooievaar voorkomt. Bezoek aan de Kundalila-watervallen en lokale vissersdorpen, met demonstratie van visserij en kennismaking met enkele zoetwatervissen. Indien mogelijke korte tocht in de Mutinondo Wilderness Area, in de omgeving van de Luangwavallei (South Luangwa National Park zelf is wellicht te moeilijk bereikbaar binnen het reisbestek). Enkele dagen in het bekende en enorme Kafue National Park. Ten slotte gaan we naar Livingstone, waar we de wereldberoemde Victoria-watervallen en het omliggende Mosi-oa-Tunya National Park bezoeken. Hier wordt ook een vrije dag ingelast, met mogelijkheid tot bv. watersporten of een daguitstap naar Victoria Falls in Zimbabwe of Chobe National Park in Botswana.

Periode (onder voorbehoud):

Omstreeks de drie laatste weken van juli 2010, bv. 11 of 12 juli – 2 of 3 augustus 2010. In Zambia zitten we dan in het droge en relatief koele seizoen (de “winter” op het zuidelijk halfrond).

Reisconcept:

We reizen met lokaal gehuurde busjes en zullen het grootste deel van de reis kamperen op campings, terreinen van hotels, of gewoon in de natuur. Onze activiteiten in de nationale parken zullen bestaan uit een mix van wandelen, autosafari’s en boottochten. Daarnaast bezoeken we ook bekende en minder bekende natuurlijke, culturele en historische bezienswaardigheden en doen we ook enkele belangrijke steden aan, om een zo compleet mogelijk beeld van Zambia te schetsen. Respect voor en interesse in de lokale cultuur en natuur zijn dan ook normale vereisten om van deze reis optimaal te genieten.

Het reizen in groep (samen kamperen, een deel van de tijd wellicht ook zelf zorgen voor groepskeuken…) maakt ook een goede verstandhouding binnen de groep essentieel. De reis wordt fysiek niet bepaald zwaar, maar kamperen in tropisch Afrika maken een normale conditie/gezondheidtoestand wel wenselijk. Eventuele gezondheidsrisico’s (allergieën, diëten…) kunnen altijd met Steven of Maarten besproken worden. Het klassieke publiek bestaat uit biologiestudenten en biologen, maar ook andere geïnteresseerden in Afrikaanse natuur en cultuur zijn vanzelfsprekend meer dan welkom, mits de juiste attitude.

Het gaat niet om een georganiseerde groepsreis met een reisagentschap, maar een reis in groep op persoonlijk initiatief en onder begeleiding van Steven en Maarten. We gebruiken onze contacten en ervaring om de reis niet alleen zo interessant en aangenaam, maar ook zo veilig mogelijk te laten verlopen. Toch kunnen we geen verantwoordelijkheid nemen voor eventuele ongevallen of ziektes. Er wordt dan ook van de deelnemers verwacht dat ze een persoonlijke reisverzekering afsluiten, en de nodige voorbereidingen treffen met betrekking tot reis- en kampeerbenodigdheden en gezondheid (rond malariaprofylaxie en vaccinaties zullen we de nodige info geven).

Prijs:

We bieden deze reis aan tegen kostprijs, met een voldoende marge voor noodgevallen (medische problemen, onverwachte weersomstandigheden, prijsschommelingen…). Er wordt geen winst op dit bedrag genomen en we reizen zelf op eigen kosten mee.

Onze huidige schatting bedraagt 2500 euro all-in (vliegtuig, vervoer ter plaatse, inkom, overnachtingen, eten). Enkel voor drank ter plaatse en (uiteraard) persoonlijke aankopen dient geld te worden meegebracht (in Amerikaanse dollars, de Zambiaanse kwacha is hier relatief stabiel aan gelinkt; geld uit de muur halen kan ook, maar dit is enkel zeker in de grote winkelcentra van Lusaka).

Inschrijven:

We werken op basis van first come, first serve. Je inschrijven kan door een mailtje te sturen met je persoonlijke gegevens (naam, contactadres, telefoon en gsm, e-mailadres, geboortedatum, beroep of studierichting) naar Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken be en Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken met als subject “inleefreis Zambia”. Je inschrijving is pas geldig bij het storten van het (niet-terugbetaalbare!) voorschot (bedrag en rekeningnummer delen we nog mee; mededeling: “inleefreis Zambia”). Door je in te schrijven verklaar je je ook akkoord met je persoonlijke verantwoordelijkheid met betrekking tot reisverzekering en gezondheidsricico’s.

Info-avond:

Een eerste infomoment wordt georganiseerd op maandagavond 9 november om 19 uur in het leslokaal van het Kolenmuseum (Charles Deberiotstraat 32 te 3000 Leuven; tweede deur links in de inkomhal op het gelijkvloers). De inschrijvingen worden pas na deze info-avond geopend.

Voor alle vragen of opmerkingen kan je ook steeds terecht op bovenstaande e-mailadressen.

We hopen op jullie interesse!

Steven & Maarten